Hôm nay bạn muốn đọc gì?

Nạp Thiếp Ký I - Chương 177

148. Trúng cử (II)

Nghe nàng nói thế, Dương Thu Trì hơi sửng người. Điểm này thì hắn chưa hề nghĩ qua cho tử tế, hắn chỉ cảm thấy nếu như bản thân làm quan mà không gặp được Vân Nhi thì lòng sẽ cảm thấy rất khó chịu. Những ngày tháng gần đây khi ở chung với nàng, hắn cảm thấy thập phần vừa ý, không muốn phân khai nên mới cố ý đánh cá chuyện này. Tống Vân Nhi mỉm cười nói: "Ca, tuy muội đã đáp ứng rồi, nhưng nếu cha mẹ muội không chịu thì muội cũng không còn cách nào khác đâu nha?" Nhưng nàng thấy sắc mặt Dương Thu Trì rất khó coi, lòng vui mừng nói tiếp, "Nhưng mà, cha mẹ muội rất xem trọng ca ca huynh đó, muội cũng lớn rồi, huynh thỉnh muội làm bảo tiêu, hai người sẽ đáp ứng thôi." Dương Thu Trì cao hứng gật gật đầu, thầm nghĩ chỉ mong là như vậy, còn hiện giờ có gấp cũng vô dụng, "công tác tư tưởng" đối với hai vợ chồng lão Tống tri huyện, à không, Tống đồng tri, phải đợi quay về từ từ tính.

Dương Thu Trì chỉnh lý y phục xong bước ra cửa, thấy ngoài vườn đã đầy người, Mã Độ và Ngưu Bách hộ thấy Dương Thu Trì đi ra lập tức bước lên cung tay chúc mừng. Người chuyên môn báo tin mừng thi đậu thấy Dương Thu Trì vừa bước ra thì hai vị cẩm y vệ đại lão gia chúc mừng, lập tức đoán ngay vị này là cử nhân lão gia, liền quỳ ngay xuống đệ trình báo thiếp, luôn miệng nói cung hỉ đại gia. Dương Thu Trì cười ha ha tiếp lấy báo thiếp, thấy trên đó có ghi: "Vui mừng báo cho lão gia Dương Thu Trì của quý phủ là trong kỳ thi hương ân khoa ở kinh thành Ứng Thiên phủ, đã trúng cử nhân vào bậc hai trăm năm mươi."

Dương Thu Trì ngẩn người, khóc cười đều không được, thầm mắng: "Cái lão quỷ Lý công công này chơi kiểu gì kỳ vậy, sao lại cho mình trúng vào con số nhị bách ngũ thập (hai trăm năm mươi) a, nhị bách ngũ? Ông mới là nhị bách ngũ(*) á! Thưởng cho người báo tin xong, mọi người đều bàn luận xem làm sao để ăn mừng. Mã Độ và Ngưu Bách hộ chưa bao giờ thi đến cử nhân, nên không biết đạo lý và quy củ trong chuyện này thế nào. Dương Thu Trì nhớ lại bài học "Thăng liền ba cấp" ở thời trung học có nói là thi đỗ cử nhân dường như phải bái quan chủ khảo làm thầy, coi như là học sinh của y, Trương Hảo Cổ thi xong không đến bái sư, kết quả hai vị chủ khảo liền đòi gặp y ngay. Nếu là như thế, thì tốt nhất là đi tìm quan chủ khảo Cổ Hàn Lâm bái sư cho rồi. Lão năm nay cũng lớn tuổi, là ở bậc hàn lâm, tri thức và học vấn nếu làm thầy hắn cũng không oan gì cho hắn cả. Mấy ngày nay hắn hầu như ở cùng một chỗ với lão, cũng coi như chỗ quen biết, nếu giờ trở thành sư đồ thì quả là tuyệt.

Dương Thu Trì chuẩn bị hậu lễ, gọi Nam Cung Hùng cùng các hộ vệ mang theo đến nhà Cổ hàn lâm bái sư. Đối với Mã Độc và Ngưu Bách Hộ, chuyện Dương Thu Trì thi trúng cử nhân có thể nói là chuyện lớn. Hai người đương nhiên muốn giúp làm cho chuyện vui cho toàn vẹn, nên khi nghe Dương Thu Trì nói muốn bái lão Cổ hàn lâm làm thầy, đương nhiên liền tháp tùng theo ngay. Dương Thu Trì muốn đến cói bảng kết quả thi hương trước. Món này có thể nói là giấy trúng tuyển đại học, nhất định phải xem qua cho biết.

Các kỳ thi hương thường diễn ra vào tháng chính, khi niêm yết danh sách người thi đỗ thì đúng vào lúc hoa quế nở rộ, cho nên bảng danh sách này được gọi là "Quế bảng". Nhưng lần ân khoa này được tổ chức vào tháng mười hai, chẳng biết tên gọi của bảng danh sách này là gì. Bảng niêm yết được đặt ở cửa cống viện. Dương Thu trì không phí sức lực mấy đã tìm thấy tên mình ở vị trí hai trăm năm mươi. Tuy vị trí này nghe rất kỳ, nhưng dù sao cũng là cử nhân. Kỳ thi hương có độ khó hơn nhiều so với thi đại học ở thời hiện đại, mỗi tỉnh chỉ có số lượng tiêu chuẩn rất hạn chế. Vì thế,

Dương Thu Trì xem bảng thi đỗ này liền cảm thấy vui mừng hơn cả lúc nhận giấy trúng tuyển đại học y khoa. Xem bảng xong, Dương Thu Trì cùng mọi người đến nhà Cổ hàn lâm, ngoài cửa đã chật ních người, đều là những người trúng cử nhân đến bái sư. Gặp mặt nhau, họ đều vui mừng hớn hở, vì dù sao cũng đã là bạn đồng niên, nên ai nấy đều tỏ ra thân mật. Tuy nhiên, sau khi khách sáo xong rồi, họ lại bằng đầu so sánh vị trí của nhau, rất giống với việc so sánh vị trị coi ai là thủ khoa hay á khoa, top mười trong kỳ thi vào đại học ở thời hiện đại vậy.

Nhưng người này đều đã đưa bái thiếp đệ trình vào phủ của Cổ hàn lâm, đang chờ được bái kiến từng người một. Mấy ngày nay Dương Thu Trì thường đến nhà của Cổ hàn lâm, không cần dùng bái thiếp nữa. Nhưng hắn hiếm khi thấy được cảnh tượng này, hơn nữa cũng không cần gấp, nên ở lại cửa trước cùng nói chuyện với mọi người, nghe bọn thư sinh khoe chữ khoa văn, cảm thấy quả là thú vị. Những người này có vài người có mặt tại cống viện lúc lão tú tài Lỗ Học Nho bị trúng độc chết, nên nhận ra Dương Thu Trì. Sau khi dò hỏi một lúc, họ biết Dương Thu Trì là một giám sinh quyên tiền để được dự thi mà vẫn trúng cử nhân, vừa kinh ngạc vừa bội phục. Hơn nữa, ngày ấy họ biết Dương Thu Trì và quan chủ khảo Cổ Hàn Lâm có quan hệ không phải tầm thường, nên cố gắng tiếp cận, trao đổi bái thiếp cho nhau.

Những bái thiếp này tương đương với danh thiếp thời hiện đại. Dương Thu Trì lúc này cũng thường đi giao tiếp khắp nơi, nên cũng chuẩn bị bái thiếp khá nhiều, do hộ vệ đầu lĩnh Nam Cung Hùng bảo quản. Sau khi trao đổi cho nhau một số lượng lớn bái thiếp, họ lại bắt đầu so sánh thứ bậc trúng tuyển. Điểm này quả thật làm Dương Thu Trì khó chịu, tuy biết người thời cổ đại không có ý kiến gì về câu nói "nhị bách ngũ", nhưng vị trí của hắn có vẻ tụt xa ở phía sau, nên có phần không vui. Chỉ có điều, khi nghĩ đến bản thân chẳng hề viết một chữ nào khi thi, tứ thư ngũ kiinh cũng chẳng hề coi quá thế mà trúng được cử nhân, đem so sánh với những người miệt mài ít nhất mười năm đèn sách thì hắn cảm thấy đủ và may lắm rồi. Dương Thu Trì và mọi người trục tiếp tiến vào nhà của Cổ Hàn lâm, thậ chí không cần phải xếp hàng, khiến cho những cử nhân ở đó vừa hâm mộ vừa đố kỵ.

Lính gác đưa Dương Thu Trì và mọi người đến đại sảnh, sau đó chạy đi thông báo. Chờ một chút, Cổ Hàn lâm cười khà khà bước ra, vừa nhìn thấy Dương Thu Trì đã cung tay chúc mừng từ xa. Dương Thu Trì vội vả hoàn lễ, rồi bảo Nam Cung Hùng dâng lễ vật lên. Cổ Hàn lâm cũng không hề từ chối, vì đây là quy củ. Nhưng Cổ Hàn lâm lại đề nghị hôm nay để lão chủ động, thiết yến tiệc chúc mừng cho Dương Thu Trì. Và hắn đương nhiên tán đồng.

Cổ Hàn lâm cho lính gác đi thông báo cho bọn cử nhân, nói hôm nay quan chủ khảo đại nhân không tiếp khách, ngày mai hãy đến. Cổ Hàn lâm mời phủ doãn của Ứng thiên phủ là Cố đại nhân đến cùng vui, cộng thêm Ngưu Bách Hộ, Mã Độ vốn là hai phó thiên hộ của cẩm y vệ, cùng Tống Vân Nhi cùng nhập tiệc chúc mừng cho Dương Thu Trì cao trúng cử nhân. Chú thích:

(*) Nhị bách ngũ: là tiếng chửi đổng, mắng xéo, ý chỉ đồ đần, đồ rác rưỡi, bỏ đi, vô tích sự. Cùng với chữ "Tam bát", và "Bán đầu sanh", "Nhị Bách Ngũ" được coi là một trong những câu mắng rất kỳ lạ mà người Trung Quốc thường hay sử dụng. Đây thực ra là xuất phát từ lối mắng làm nhẹ đi (Tỉnh mạ) của người xưa (đặc biệt là người ở Đài Loan). Xuất xứ của từ này có nhiều quan điểm: (1) Thời Chiến Quốc Tô Tần sau khi lập nhiều công bị thích khách giết, Tề Vương muốn báo thù, bèn cắt đầu bêu lên thành nói thưởng ngàn lượng cho người có công giết. Có 4 người đến nhận công, ai cũng nói là do một mình mình giết Tô Tần cả. Tề Vương mới hỏi vậy chớ 1000 lượng chia thế nào đây, bốn người đồng thanh nói: "Mỗi người hai trăm rưỡi". Thế là Tề vương quát bảo" Lôi mấy tên hai trăm rưỡi này đi chém hết!"

(2) Đời Đường, Trường An Kinh Triệu Duẫn quyền thế lớn, mỗi lần đi tuần đều có đội nghi trượng rất lớn, trong đó vị quan nhỏ đi đầu tiên tên là Hát Đạo Ngũ Bách, chuyên cầm cây can dài đi xua người. Sau đó y được tăng viện thêm một người nữa, nhưng quần chúng Trường An đã quen gọi người đi dọn đường là ngũ bách (500), giờ nếu có hai người thì mỗi người họ coi là nhị bách ngũ (250) , mỗi người họ đều cầm trong tay một cây can, nên còn gọi là nhị can tử, từ đó hai tiếng mắng "nhị bách ngũ" hay "nhị can tử" đều biểu thị thứ người lỗ mãn, vô lễ, không có đầu óc, đụng đâu bể đó. (3) Có truyện ngụ ngôn rằng: Một người sinh hai con tên là "Thành sự" và "Bại sự". Người cha một hôm đi xa, cho hai con viết chữ, Thành sự viết 300, Bại sự viết 200. Khi người cha trở về thì thấy con lớn viết thiếu 50 chữ, con nhỏ viết dư 50 chữ. Do đó người cha than: "Thành sự bất túc, bại sự hữu dư, lưỡng cá đô thị nhị bách ngũ" (Thành sự không đủ, bại sự có dư, hai thằng đều hai trăm rưỡi). (4) Chơi bài cẩu. Bài cẩu có cây bài Nhị bản (hai mặt 2, bốn điểm) và Yêu ngũ (6 điểm, 2 mặt 3) gộp lại thành con bài xấu nhất là "tễ thập", chia 2 thành 5-5, không ăn được ai, nhỏ nhất. Hong Kong chuyên dùng từ "Nhị ngũ tử" để chỉ ý người chẳng làm được tích sự gì.

Ở Việt Nam có câu nói kháy vui đùa của giới trẻ, đặc biệt là nam, rất thú vị liên quan đến cái gọi là 5-5 này: "Đối với anh tiền bạc không thành vấn đề, hai tờ 500 anh coi như một ngàn hà em! " - "Tam Bát" là từ dùng để mắng dành riêng cho nữ, ý chỉ cô này hời hợt, làm chuyện lỗ mãng, khùng khùng điên điên, không đủ nghiêm túc trang trọng. Chữ này được Chu Giới Phàm - nhà nghiên cứu ngạn ngữ Trung Quốc cho là xuất xứ từ thời xưa, khi một kỹ nữ đẹp sinh con đặt tên là Trương Bát mà bày đặt sính chữ đi xin thơ của Vu Ngụy Dã. Dã viết cho một bài: "Quân vì bắc đạo sanh Trương Bát,

Ta ở Tây châu thục ngụy tam, Mạc quái tôn tiền vô tiếu ngữ, Bán sanh bán thục vị tương am"

- "Bán đầu sanh" dành riêng cho nam, cùng ý chửi như Tam Bát, ý chỉ nửa sống nửa chín, dở dở ương ương, chẳng làm được trò trống gì..